Simara

A website dedicated to Simara Island, Corcuera, Romblon, Philippines

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Articles Poems Barangay Ilijan, Simara Island Part 1

Barangay Ilijan, Simara Island Part 1

E-mail Print PDF

Barangay ILIJAN, SIMARA Island
Part 1

by Ambrenito Fruelda
E-mail: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

 

“Hanrom sa Simara” nak tula kung inro nabasa,
Maramong salamat amigo/amiga, kabarangay, kasimanwa;
Pangabay nakong enggwa kamo it napuyot nak maganda,
Buko yang guya o sadya, kundi iba pang bagay nak mahalaga.

 

Kasugrong kali, tungor ray sa Barangay Ilijan,
Usa sa kinseng (15) barangay it Simara Island;
Halin sa Poblacion pasubatan -- ‘ya pa it tatlong kilometro, mayungot yang,
Pagkalampas it Barangay Ambulong, hagtoy ka sa Ilijan.

 

Una nimong asamputan ay sitio Valentina,
Sa ngayan pa yang, masisilingey nak mahinigugmaon ag maganda;
Hali nakatug-rok ka eskwelahan nak elementariya,
Pugar it maaadong mga eskwela, mahuhugor nak mga maestro/maestra.

 

Sitio Ricudo ka tumbok kung madiretso ka,
Puting baybay, asul nak ragat -- ’pay mapaparanguyey ka;
Tablas, Romblon, Sibuyan imo matatan-aw makikita,
Ka subatan pagkaganda, kung rampog ay apila.

 

Pagtumakor ka pabalik sa sugbuhan, sitio nak Bagacay mararayanan;
Makikita reli ka auditorium ag Nuestra Senora de la Paz simbahan,
Hali ra gihapon kag amo anay kaligusan, labahan ag sag-uban.
Pang-kanugkog ka baha sa panahon nak tag-uyan!

 

Kapag dumeritso, matutumbok ay Pin-ocan (Pinukan),
Maado ka umahon, imaw ra ka pasabsaban;
Maramong ragkong bato, pag-nagdardar ay buyaran,
Ag historic Tanro-aw Hill ( San Vicente) ay kayungot yang.

 

Halin reli, pag-nagbihang ka paatubang sa subatan,
Malagat-lagat ikaw ay sa amo sitio it Bantadan (Bantayan);
Sa tuktok it kali, tan-aw ka Banton, Sibale, Romblon, Tablas ag Sibuyan,
Meski Masbate ag Bicol minsan ay nahahadagan!

 

Sa tuktok nak kali ay kita ra gihapon sa kinseng barangay kag karamuon,
Tanro-aw Hill nakakatabon kada indi makita San Agustin, Tacasan ag Poblacion;
Bistung-bisto reli (1944) bombahan it mga Amerikano ag mga Hapon!
Pag mahadag, pagkayungot ra eg tan-awon kag isla it Banton.

 

Sa tuktok nak kali pagkaganda ka tan-awon,
Pati mga bapor pa Maynila nak halin o narayan it Romblon;
Nakikita tungor pa yang it Naguso hanggang mayungot it (Sibale) Concepcion,
Sa karagatan it Calatrava (Tablas) ag Simara maado ka inra panimon.

 

Pag-baba nimo reli sa tuktok (bagontur) it Bantadan,
Sitio Yu-ong ay kalinderos ag pila yang nak tikang;
Sa wala ay Barangay Gobon, maganda eg muyatan,
Deritso pasubatan, Barangay Labnig ka a-samputan.

 

Imaw kali ka mga sitio it Barangay Ilijan nak ako ayam,
Enggwa ako it narurumroman, Gingyadagan ka tawag it mga maguyang;
Tuktok it Bayagas, baka kali ay tawag yang,
Ka mahadag sa ako, si Nong Upoy hagto ka estaran.

 

Ka Barangay Ilijan ay litrato it Simara Island,
Enggwa it hanrig ag patag pati ragat nak nasasakupan;
Maramong nidog, nabungang-kahoy ag iba pang mga halaman,
Mangunguma, mangingisra, negosyante, empleyado, maramo man.

 

‘Tung ako ay nasa Simara pa,
Natatanraan nako ka buhay sa Ilijan ay masadya;
Maado ka prisyo it lugit, baktin, manok ag iba pa,
Maado ka ani, maramong isra, panihi-on ay abunda.

 

Maramong guwang ag panran nak mga tanum,
Maramong pakinabang: banig, kayu, basket, kamam-an, suhi, libon...;
Maramong kwadan -- gamit pang-bayay, pang-kuray, pasuk imaw ahimuon,
Sayur sa tuba, kalawit, o tambung utanon malasa ra gihapon.

 

Sa prutas ag utan ay maramo ra akong rumrom,
Ibat-ibang klase --’bahay-kubo’ kung asinggon;
Kapada, kayabasa, manunggay, marguso, singkwat, tabo, gayabon...,
Rima, uyoy, yangka, tawan... pagkalasang ginata sa kuyon.

 

Sa sitio it Ricudo ag sa Valentina ay enggwa it tubigan,
Usang besis yang ig-tanuman dahil kali ay sayor-uyan;
Pagkatapos it anihan, mga hadop kali ay agsaman,
Enggwa ra it ibang parti nak ibang tanum inaporbahan.

 

Ka tubi, imaw kali ka estorya,
Kung tag-uyan ay medyo abunda;
Nasayor sa nidog, sangguyong nak maganda,
Nasag-ob sa bukay, mayungot yang ag baha ra.

 

Sa mga hadop ay maalwan gihapon,
Yaey it pagraya sa sapa para painumon;
Nakakahimo it yup-ogan meski niong rayom,
Ka mga karabaw ay nasasadyahan ra gihapon.

 

Ugaling ay buko malupos sa mga eskwela,
Laloey kung ka bayay ay nasa mayado ra;
Ingat sa hanrig, baka mabanlas pa,
Mabuling ka yamit, bitas ka tsinelas kung enggwa!?

 

Ka problema ay pag-abot it kwaresma,
Pailig sa sag-uban sa Bagacay, diretso yangey sa Valentina;
O kung gusto ka matin-aw, sa Mainit dumeritso pa,
Sulit patakor it Bantadan (1+ kms.), pagyamig sa gining pagkalasa ra.

 

Sa punto it kaligusan ag labahan,
Sa balete ag busay sa Bagacay hagto nag-umpukan;
Sa guwang ag Tinago sa Valentina, naderitso karamuan,
Hanap it buyaran para sa pagtakor ay magaan-gaan.

 

Enggwa it adlaw kami ay nadayo it laba ag rangoy,
Sa habig it ragat sa Bayagas, mainit-init ka tubi rutoy;
Minsan enggwa sa amo it nag-bugoy it bukoy,
Ging hanap namo kung sio, kato yake ay unggoy!
(Pilyo nak unggoy kali, ah...!)

 

Tung una, sa Ilijan ay maramong kakahuyan,
Meski riin ako pumagto, maramo nak mga yanggam;
Raha sa ibabaw na Tang Coni ag Nang Ilang kaamuyawonan,
Pagnarayan kami sa aga-aga patubi, mga yanggam nagkakantahan!

 

Mga maya, minatar, nayo, pugo, sal-ing, uwak, kulyaw,
Maramo sa pasabsaban it mga hadop sa bagontur, amo ibabaw;
Karamong balitang-it-uwak, tamsi, yana-yana sa kudawdaw,
Pagtanga sa tawan, nakayaga sa amo kag mga bukaw!

 

‘Tung huli kaming nag-pauli ni Mrs., kaling tuig (2007) yang,
Sa Bantadan, enggwa it kaligusan ag labahan;
Rako katong tangke, yero (sim) ka sayuran,
Pati mga hadop ruto gi papainuma pagkaminsan.

 

Sa Ricudo ay enggwa it jetmatics ag artesian,
Kada ka tubi sa mga taga-ruto ay medyo maualwan;
Sa ibang sitio ay enggwa ra it nagpapahuman,
‘Rain catcher’ ag tangke, rako ka pakinabang!

 

Enggway ra gihapon it kuryente,
‘Tung hagto kami ka payong ay alas onse sa gab-e;
Kung waya tan-a tungon siling ninra ay kabale,
Para pag-asenso ay mapag-isipan it pwerte.

 

Papagto sa Ilijan ag mismong sa nasasakupan it Ilijan,
Enggwa ra it sementadong karsada nak ging human;
Ugaling sa ngasing ay makitir ag manipes pa yang,
Kabaypang sa masunor ay rumamoy ag mayaparan.

 

Tungor sa Barangay Ilijan, hanggan anay reli,
Sa masunor ray baka marugangan pa kali;
Ging iimbita nako, kinang inro barangay ay humani,
Simpleng estorya, ag e-butang reli sa website nak kali!

 

Related Topics:

Comments:

 

Add comment


Security code
Refresh


Newsflash

Come join your fellow Simaranhons in the new integrated Forums. Just click on Forum and register.